بررسی اثرات بیهوش‏ کنندگی بیکربنات سدیم، 2-فنوکسی اتانول، عصاره گل میخک و عصاره آویشن بر شاخص‏های خون‏ شناسی و میزان هورمون کورتیزول در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی

چکیده

اثرات بیهوش‌کنندگی دو ترکیب شیمیایی بیکربنات سدیم و 2-‌فنوکسی اتانول و دو ترکیب طبیعی عصاره گل میخک و عصاره آویشن بر تعداد گلبول‏های قرمز و سفید و مقدار هموگلوبین، هماتوکریت و هورمون کورتیزول خون مورد آزمایش قرار گرفت. در این خصوص شاخص‏های خون‎شناسی در ماهیان بیهوش شده با 30 میلی‏گرم در لیتر عصاره گل میخک، 100 میلی‏گرم در لیتر عصاره آویشن، 30 میلی‏گرم در لیتر بیکربنات سدیم و 3/0 میلی‏لیتر در لیتر2 - ‌فنوکسی اتانول و یک گروه شاهد بدون ماده بیهوشی در دو زمان 10 دقیقه و 24 ساعت پس از بیهوشی بررسی گردید. نتایج بدست آمده کاهش در تعداد گلبول قرمز و گلبول سفید و مقدار هموگلوبین و هورمون کورتیزول و افزایش در مقدار هماتوکریت در تیمارهای آویشن و عصاره میخک در 10 دقیقه پس از بیهوشی را نشان داد. همچنین افزایش معنی‌دار در تعداد گلبول قرمز، گلبول سفید و مقدار هماتوکریت و هورمون کورتیزول خون در تیمار 10 دقیقه و 24 ساعت پس از بیهوشی با بیکربنات سدیم نسبت به شاهد مشاهده شد (05/0P<). اما مقدار هموگلوبین خون در تیمار 24 ساعت پس از بیهوشی با بیکربنات سدیم، عصاره گل میخک، عصاره آویشن و 2-‌فنوکسی اتانول کاهش معنی‌دار نشان داد (05/0P<). در مورد تیمار 2- فنوکسی اتانول اگرچه تعداد گلبول‏های قرمز و سفید و مقدار هماتوکریت در 10 دقیقه افزایش یافت اما در زمان 24 ساعت روند کاهشی مشاهده شد و تفاوت با گروه شاهد معنی‏دار نبود. بنابر این کمترین میزان استرس‏زایی مربوط به عصاره آویشن و عصاره گل میخک بود

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Anaesthetic effects of sodium bicarbonate, 2-phenoxy ethanol, clove extract and thyme extract on hematological indices and cortisol amount in common carp (Cyprinus carpio)

نویسنده [English]

  • Masoumeh Bahrekazemi

چکیده [English]

In order to introduce an anaesthetic with lower stressful effects on common carp, the effect of anaesthesia with two chemical compositions, sodium bicarbonate and 2-phenoxyethanol and two natural materials, clove extract and thyme extract on the number of red and white blood cells (RBC, WBC) and the amount of hematocrit, hemoglobin (HCT, HB) and Cortisol hormone were studied. In this regard, the hematological indices were evaluated in fish anesthetized with 30 mg/l clove oil, 100 ppm thyme extract, 30 mg/l of sodium bicarbonate and 0.3 ml/l 2-phenoxyethanol and a control group with no anesthesia, at the time 10 minutes and 24 hours after anesthesia. The results showed a significant decrease in the number of RBC, WBC and the amount of HB and cortisol and an increase in the amount of HCT in clove extract and thyme extract, 10 min after anesthesia. Also, a significant increase was observed in the number of RBC and WBC and the amounts of hematocrit and cortisol in sodium bicarbonate treatment, compare to the control group, 10 min and 24 hours after anesthesia (P<0.05). But a significant decrease was found in the amount of hemoglobin in all treatments, 24 hours after anesthesia (P<0.05). About 2-phenoxyethanol, although the numbers of RBC and WBC and the amount of HCT increased 10 min after anesthesia but, it showed decreasing trend with no difference compare to the control group, 24 hours after anesthesia. So, the lower stressful effects were belonged to clove extract and thyme extract and the negative irreversible effects were not observed in 2- phenoxyethanol treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anaesthesia
  • Common carp
  • stressful
  • cortisol
  • hematological indices